Valse promoties: zo herkent u ze in België

Wat de Belgische wet zegt over doorgestreepte prijzen

De regel staat in artikel VI.18 van het Wetboek van economisch recht, ingevoerd door de wet van 8 mei 2022 die de Europese zogenoemde Omnibusrichtlijn omzet. Sinds 28 mei 2022 moet elke aankondiging van een prijsvermindering de vorige prijs vermelden, dat wil zeggen de laagste prijs die de onderneming toepaste in de dertig dagen die onmiddellijk aan de prijsvermindering voorafgaan. Op die prijs wordt de korting berekend.

Een „-20 %”, een „nu alleen” of een solden- of Black Friday-campagne valt eronder, in de winkel en online. De referentieprijs moet duidelijk vermeld worden: de klant hoeft niets te berekenen of een QR-code te scannen om hem te kennen.

Wat de door de fabrikant aanbevolen prijs betreft, preciseert de FOD Economie dat een winkel die mag tonen als ze realistisch is en voorgesteld wordt als wat ze is, maar ze niet mag doorstrepen: alleen de referentieprijs mag doorgestreept worden.

De uitzonderingen in het Wetboek

Artikel VI.19 regelt de progressieve kortingen. Wanneer eenzelfde ononderbroken campagne van maximaal dertig dagen de korting in stappen verhoogt, blijft de referentieprijs de laagste van de dertig dagen vóór de eerste prijsvermindering. Die uitzondering geldt niet voor opeenvolgende campagnes, zoals een Black Friday gevolgd door een Cyber Monday.

Voor een product dat nog geen dertig dagen verkocht wordt, is de vorige prijs de laagste die toegepast werd over een periode van minstens zeven dagen. Goederen die snel bederven of vervallen, zoals vers fruit, verse groenten of planten, vallen buiten de periodes van dertig en zeven dagen.

Buiten de regel vallen ook aanbiedingen als „1+1 gratis” of „tweede artikel aan halve prijs”, getrouwheidsprogramma's, kortingen voor een bepaalde groep en vergelijkingen met de prijzen van concurrenten, die wel onder het verbod op misleidende praktijken blijven vallen.

Solden, Black Friday, Sinterklaas: de Belgische kalender

Het Wetboek legt twee soldenperiodes vast. De wintersolden beginnen op 3 januari, of op 2 januari als de 3e op een zondag valt, en eindigen eind januari; de zomersolden beginnen op 1 juli, of op 30 juni als de 1e op een zondag valt, en eindigen op 31 juli. Omdat 3 januari 2027 een zondag is, beginnen de wintersolden op zaterdag 2 januari 2027. Tijdens de maand ervoor, de zogenoemde sperperiode, mogen winkels in kleding, schoenen en lederwaren geen prijsverminderingen aankondigen.

Dat kader staat vandaag onder druk. In mei 2026 vernietigde de Raad van State de boetes van drie kledingketens die buiten de wettelijke periodes over „solden” hadden gesproken, omdat artikel VI.25 strijdig zou zijn met de Europese richtlijn over oneerlijke handelspraktijken. De tekst is niet opgeheven, maar de FOD Economie geeft aan dat de controle erop geen prioriteit meer is; de sperperiode bestaat op papier nog altijd. De controles op de referentieprijs gaan wel gewoon door.

Op het einde van het jaar valt Black Friday op vrijdag 27 november 2026 en Cyber Monday op maandag 30 november. Sinterklaas op 6 december en daarna de feestdagen verlengen het cadeauseizoen. Let op de opeenvolging: voor een korting die op maandag aangekondigd wordt, is de referentieprijs opnieuw de laagste van de afgelopen dertig dagen, wat de prijs van de vrijdag kan omvatten.

De vaakste valkuilen

De eerste valkuil is de flatteuze vergelijkingsprijs: een aanbevolen prijs die niemand vraagt, of een oude prijs die niets te maken heeft met de prijs die de weken ervoor echt gevraagd werd. Test Aankoop ontdekte zo vóór een Black Friday producten waarvan de prijs de week ervoor gestegen was. Het tegengif: noteer de prijs van een product dat u interesseert enkele weken vóór de actie.

Aftellers en vermeldingen als „nog maar drie op voorraad” dienen vooral om u te doen beslissen: neem de tijd om te vergelijken met andere winkels voor u uw winkelmandje bevestigt.

Op marktplaatsen wordt het product vaak verkocht door een externe verkoper en niet door de site die het aanbiedt. Controleer wie verkoopt, waar die gevestigd is, de leveringskosten en de retourvoorwaarden: een site die buiten België gevestigd is, kan aan het Belgische recht ontsnappen. Wees ten slotte op uw hoede voor „speciale promo”-referenties die nergens anders te vinden zijn en elke vergelijking onmogelijk maken.

Zo controleert u een promotie vóór aankoop

Zoek eerst de referentieprijs op het prijskaartje of de productfiche: hij moet duidelijk naast de verlaagde prijs staan. Ontbreekt hij, dan zegt de getoonde korting niets over de echte besparing. Vergelijk daarna exact dezelfde referentie, capaciteit inbegrepen, bij meerdere winkels.

Als in de winkel de prijs onder het promotielabel lager is dan de nieuwe prijs, vraag dan aan de verkoper om de korting op de laagste prijs toe te passen. Bewaar schermafbeeldingen en kassabonnen: ze dienen als bewijs bij betwisting.

Waar meldt u een valse promotie in België

De FOD Economie ontvangt meldingen van consumenten via ConsumerConnect (consumerconnect.be), dat het consumentengedeelte van het vroegere Meldpunt vervangen heeft; dat Meldpunt (meldpunt.belgie.be) blijft het loket voor ondernemingen. Voeg gedateerde bewijzen toe: een foto van het prijskaartje, een schermafbeelding van de productfiche. De meldingen worden onderzocht door de Economische Inspectie, die kan controleren en sanctioneren.

Een melding regelt uw persoonlijk geschil niet: richt u eerst tot de winkel en daarna tot de Consumentenombudsdienst.

Hoe Zéro Bluff de promoties meet

Eén keer per dag meet Zéro Bluff de prijs van elk opgevolgd product bij de handelaars die in België gevestigd zijn. We vergelijken de aangekondigde doorgestreepte prijs met de hoogste prijs die de markt de afgelopen dertig dagen echt vroeg, en een product wordt pas beoordeeld na minstens twintig dagen metingen. We spreken van een echte prijsdaling wanneer de prijs van de dag minstens 5 % onder die hoogste prijs ligt.

Daaruit volgen drie oordelen: een echte korting komt overeen met de aankondiging; een opgeblazen korting bestaat, maar ligt minstens tien procentpunten onder de getoonde korting; een bluf-doorgestreepte prijs kondigt een korting van minstens 15 % aan terwijl de gemeten daling onder 5 % blijft. Sommige links naar handelaars worden vergoed, zonder invloed op de prijs die u betaalt of op de rangschikking.